Limity PFAS: co obowiązuje od 12 sierpnia

30 marca 2026 r. Komisja Europejska opublikowala wytyczne i dokument FAQ dotyczace wdrazania PPWR. Dla producentow opakowan kontaktujacych sie z zywnoscia to wazny krok naprzod: Komisja wyjasnia metodologie testowania PFAS, potwierdza brak okresu przejsciowego na wyczerpanie zapasow i wskazuje, ktore pytanie jest wciaz otwarte. Nie wszystko zostalo rozstrzygniete jednorazowo — i warto wiedziec co dokladnie.

Od 12 sierpnia 2026 r. opakowania kontaktujace sie z zywnoscia nie moga byc wprowadzane do obrotu w UE, jesli zawieraja PFAS przekraczajace ustalone progi. Wytyczne porządkuja obraz egzekwowania tych wymagan — ale w jednej kluczowej kwestii, dotyczacej opakowan wielokomponentowych, prace trwaja nadal.

Limity PFAS: co obowiazuje od 12 sierpnia

Rozporządzenie PPWR (Rozporządzenie (UE) 2025/40) wprowadza trzy progi dla opakowan kontaktujacych sie z zywnoscia:

•     25 ppb dla jednej niepolimerycznej substancji PFAS (analiza ukierunkowana)
•     250 ppb dla sumy niepolimerycznych PFAS (analiza ukierunkowana)
•     50 ppm, gdy obecne sa polimeryczne PFAS

Gdy laczna zawartosc fluoru przekracza 50 mg/kg, podmioty w lancuchu dostaw musza byc w stanie wykazac na zadanie, czy fluor pochodzi z PFAS, czy z innych zrodel.

Wytyczne potwierdzaja rowniez, ze opakowanie wyprodukowane przed 12 sierpnia 2026 r., ktore nie spelnia limitow PFAS, nie moze byc wprowadzane do obrotu po tej dacie. Nie bedzie zadnego dziadkowania istniejacych zapasow. To wazna informacja dla firm, ktore liczyly na jakis okres przejsciowy: nie ma go.

Co Komisja wyjasnia: trzyetapowa metodologia testowania

Kluczowym praktycznym elementem wytycznych jest trzyetapowe podejscie do weryfikacji zgodnosci. Zharmonizowana norma analityczna wciaz nie istnieje, ale Komisja zaleca robuste metodologie i precyzuje sekwencje dzialan:

•     Etap 1: Pomiar lacznej zawartosci fluoru (TF). Jesli wynik jest ponizej 50 ppm, opakowanie jest zgodne — dalsze testowanie nie jest potrzebne.
•     Etap 2: Jesli TF przekracza 50 ppm, zalecane sa metody takie jak piroliza GC/MS w celu ustalenia, czy fluor jest organiczny, czy nieorganiczny. Jesli organiczny fluor wynosi ponizej 50 ppm, opakowanie mozna uznac za zgodne.
•     Etap 3: Jesli po etapie 2 zgodnosc jest wciaz nierozstrzygnieta, stosuje sie bezposrednia analize TOP (total oxidizable precursors) w celu weryfikacji z progami 25 ppb i 250 ppb.

To praktyczna wskazowka, na ktora mozna dzialac juz teraz. W wielu przypadkach pelna analiza PFAS nie bedzie konieczna: jesli etap 1 lub 2 potwierdza zgodnosc, mozna na nim poprzestac. Dla firm planujacych programy testowania i budzety to istotna informacja.

Co pozostaje otwarte: opakowania wielokomponentowe

Tutaj producenci opakowan skladajacych sie z wielu elementow napotykaja nadal na niepewnosc. Pytanie brzmi: czy limity PFAS stosujemy do kazdego komponentu z osobna, czy do calego zmontowanego opakowania jako jednostki?

To pytanie ma realne znaczenie dla produktow takich jak:

•     puszki z wieczkami, wykladziną i zamknięciami
•     butelki szklane z kompozytowymi kapslami (metal, uszczelnienie, korek)
•     tace na gotowe dania z kilkoma warstwami barier
•     wielomaterialowe kapsulki do kawy
•     blistry z kartonowymi podkladkami

W wielu z tych produktow PFAS moze byc obecny tylko w jednym drobnym komponencie — uszczelniaczu, powloce, warstwie barierowej — stanowiacym ulamek calkowitej masy opakowania. Wynik testu bedzie diametralnie rozny w zaleznosci od tego, co dokladnie wkladamy do probki.

Komisja powolala dedykowaną grupe robocza ds. metodologii testowania PFAS w opakowaniach kontaktujacych sie z zywnoscia, dzialajaca w ramach Grupy Ekspertow ds. PPWR. Jej wnioski sa oczekiwane do czerwca 2026 r. — a wiec przed sierpniowym terminem stosowania przepisow. Zaangazowanie DG SANTE, DG ENV i unijnego laboratorium referencyjnego dla materialow kontaktujacych sie z zywnoscia pozwala sadzic, ze wyniki uwzglednia zarowno perspektywe bezpieczenstwa zywnosci, jak i realia przemyslowe.

Brak okresu przejsciowego: co to oznacza w praktyce lancucha dostaw

Wytyczne potwierdzaja, ze puste opakowanie niespelniajace limitow PFAS moze byc sprzedane przed 12 sierpnia 2026 r. i uzyte do napelniania po tej dacie. To istotny niuans dla planowania lancucha dostaw — dotyczy jednak wylacznie transakcji zamknietych przed terminem, nie po nim.

Dla importerow i firm zarzadzajacych miedzynarodowymi lancuchami dostaw to wymaga natychmiastowej analizy. Decyzje o zarzadzaniu zapasami podejmowane teraz zadecyduja o tym, czy sierpien 2026 r. bedzie sprawnym przejsciem, czy operacyjnym kryzysem.

Co robic teraz: konkretne kroki

Publikacja wytycznych nie jest zaproszeniem do zwolnienia. To sygnal do przyspieszenia.

•     Zastosuj trzyetapowa metodologie testowania do kluczowych produktow. Zacznij od pomiaru calkowitego fluoru — w wielu przypadkach to wystarczy do potwierdzenia zgodnosci bez kosztow pelnej analizy PFAS.
•     Zmapuj opakowania wielokomponentowe i aktywnie sledzaj prace grupy roboczej. Wnioski sa oczekiwane do czerwca 2026 r. — to jedyne otwarte pytanie z okreslonym harmonogramem rozwiazania.
•     Przejrzyj swoje zapasy: jakie opakowania niespelniajace jeszcze wymagan mozesz wprowadzic do obrotu przed 12 sierpnia? Wytyczne dopuszczaja sprzedaz pustych opakowan przed terminem — ale nie po nim.
•     Zaadaj od dostawcow komponentow deklaracji PFAS. Niektorzy wciaz nie w pelni zdaja sobie sprawe z zakresu i konsekwencji tych wymagan.
•     Przygotuj Declaration of Conformity (DoC). To obowiazek od 12 sierpnia 2026 r., nalezacy do producenta w rozumieniu PPWR, nie do dostawcy opakowania.
•     Sledzaj szerszy proces ograniczania PFAS w ramach REACH: Komitet ds. Oceny Ryzyka (RAC) przyjal 2 marca 2026 r. ostateczna opinie w sprawie powszechnego ograniczenia PFAS. Komitet ds. Analizy Spoleczno-Ekonomicznej (SEAC) ma przyjac swoja finalna opinie do konca 2026 r. To szerszy kontekst regulacyjny wyznaczajacy kierunek na najbliższe lata.

Szerszy obraz: to dopiero poczatek

Limity PFAS w PPWR to jeden element znacznie szerszego obrazu. Powszechne ograniczenie PFAS w ramach REACH jest na zaawansowanym etapie proceduralnym. Francja wdrozyla krajowy podatek od zanieczyszczenia PFAS w wodach, ktory wszedl w zycie 1 marca 2026 r. Inne panstwa czlonkowskie rowniez rozszerzaja regulacje krajowe. Kierunek jest jasny.

Dla producentow materialow kontaktujacych sie z zywnoscia PPWR to biezace wyzwanie zgodnosci, ale wpisuje sie w szerszy i przyspieszajacy trend: rosnacej kontroli regulacyjnej substancji chemicznych w materialach kontaktujacych sie z zywnoscia. Budowanie teraz solidnych systemow zarzadzania substancjami chemicznymi — wiedzy o skladzie materialow, mapowania lancucha dostaw, procesow oceny i zastepowania substancji budzacych obawy — bedzie procentowac daleko po sierpniu 2026 r.

Podsumowanie

Wytyczne Komisji z 30 marca 2026 r. to realny krok naprzod. Metodologia testowania jest juz jasna. Brak okresu przejsciowego jest potwierdzony. Kwestia opakowan wielokomponentowych ma okreslony harmonogram rozwiazania — czerwiec 2026 r.

Producenci, ktorzy juz teraz wdrozy trzyetapowe podejscie testowe, zmapuja swoje portfolio opakowan wielokomponentowych, przygotuja dokumentacje zgodnosci i przejrza pozycje magazynowe, beda w znacznie lepszej sytuacji niz ci, ktorzy wciaz oczekuja na kazdy nastepny dokument Komisji przed podjęciem działan.

Sierpien 2026 jest blizej, niz sie wydaje. Dzialanie na podstawie dostepnych wyjasnieniach jest lepsze niz czekanie na te, ktore jeszcze nie nadeszly.

Pracuje z producentami opakowan kontaktujacych sie z zywnoscia w zakresie zgodnosci z PFAS i wdrazania PPWR. Jesli masz pytania dotyczace interpretacji przepisow lub strategii zgodnosci, zapraszam do kontaktu.

#PFAS #PPWR #MaterialyKontaktujaceSieZZywnoscia #RegulacjeOpakowan #PrawoOchronySrodowiska #ERSLegal