Nadzór budowlany nakazuje usunięcie drzewa – czy ma do tego prawo?

Gdy organ nakłada obowiązek bez podstawy prawnej, przedsiębiorca może znaleźć się w sytuacji realnego ryzyka sankcji. Tak właśnie stało się w sprawie naszego Klienta, któremu nakazano usunięcie drzewa z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. 

Choć wcześniej konserwator zabytków odmówił Spółce wydania zezwolenia na usuniecie drzewa z terenu jej nieruchomości, to organ nadzoru budowlanego po przeprowadzeniu kontroli istniejących obiektów budowlanych wydał nakaz usunięcia tego drzewa. Nasza interwencja pozwoliła wyeliminować tę decyzję z obrotu prawnego i uchronić Spółkę przed potencjalnymi konsekwencjami z tego tytułu. 

Organ nadzoru budowlanego uznał, że drzewo rosnące na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Argumentował, że pochyłe ukształtowanie terenu wpływa na jego stabilność, co uzasadnia konieczność jego usunięcia. W konsekwencji, nałożył na Spółkę obowiązek usunięcia drzewa w trybie art. 66 Prawa Budowlanego. 

Problem w tym, że Spółka już wcześniej wystąpiła o zgodę na usunięcie drzewa, a wojewódzki konserwator zabytków odmówił jej wydania. Mimo to organ nadzoru budowlanego nakazał wykonanie czynności, która – zgodnie z przepisami – wymaga zgody zupełnie innego organu.

Po upływie terminu na wniesienie odwołania Spółka zwróciła się do nas o pomoc. Po analizie prawnej przygotowaliśmy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Wskazaliśmy przede wszystkim, że organ nadzoru budowlanego nie posiada kompetencji do nakładania obowiązków dotyczących drzew. Jego uprawnienia ograniczają się do ingerencji w substancję obiektu budowlanego, a nie w elementy przyrodnicze istniejące na danej nieruchomości. Przedstawiona analiza pozwoliła stwierdzić, że wydana decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Podkreśliliśmy również, że wykonanie decyzji prowadziłoby do naruszenia prawa. Usunięcie drzewa z terenu wpisanego do rejestru zabytków bez zgody konserwatora zabytków stanowi czyn zagrożony administracyjną karą pieniężną. Organ nakazał więc działanie, które samo w sobie byłoby sankcjonowane. W świetle obowiązujących przepisów, to kolejna przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. 

W efekcie nasze argumenty doprowadziły do wyeliminowania wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Spółka uniknęła ryzyka nałożenia kary oraz konieczności wykonania niezgodnego z prawem obowiązku nałożonego przez organ nadzoru budowlanego.